The Proteus Project I Αγγελή Αργύρης _Μπάνος Συμεών_01

Παρατηρήσαμε πως η περιοχή γύρω από τη πλατεία Ομονοίας αποτελούσε στην αντίληψη μας μια γκρίζα ζώνη. Σκοπός μας είναι να επανεντάξουμε την περιοχή στο δίκτυο των νευρώνων του εγκεφάλου της Αθήνας. Συνεπώς συμπεριλάβαμε στο σχεδιασμό υπάρχοντα κτήρια δημοσίου ενδιαφέροντος και τα μελλοντικά σχέδια επέκτασης του δικτύου πεζοδρόμων της ΕΑΧΑ.

Διαπιστώσαμε πως με βάση τις πεζοδρομήσεις αυτές το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Εθνικό Θέατρο και η νέα πλατεία Θεάτρου παρέμεναν αποκομμένα. Δημιουργήσαμε ένα βρόχο πεζοδρόμων κατά μήκος των οδών Μάρνης και Μενάνδρου, ενώνοντας τα τρία αυτά κεντρικά σημεία. Ταυτόχρονα κατά μήκος αυτής της διαδρομής τοποθετούμε χρήσεις που αναφέρονται στις ανάγκες της περιοχής και των κοινωνικών ομάδων που μας απασχολούν. Οι δραστηριότητες του παλιού Κέντρου Υποδοχής Αστέγων Δήμου Αθηναίων επεκτείνονται και καταλαμβάνουν πλέον ολόκληρο το οικοδομικό τετράγωνο. Δύο οικοδομικά τετράγωνα πίσω από το Εθνικό Μουσείο απαλλοτριώνονται. Στη θέση τους δημιουργείται παράλληλα με την κίνηση του πεζοδρόμου της Μενάνδρου μια πλατεία, η οποία βρίσκεται σε υποβαθμισμένο επίπεδο ως προς τον πεζόδρομο. Επιπλέον, δεν είναι αυστηρά σχεδιασμένη, ούτος ώστε να επιτρέπει πολλαπλά δρώμενα στο δημόσιο χώρο.

Το δυτικό όριο της πλατείας ορίζει το νέο Μουσείο Θεάτρου, το οποίο καλείται να καλύπτει τις υπάρχουσες ανάγκες για έκθεση της συλλογής και του αρχείου του Εθνικού Θεάτρου. Στο ισόγειο του μουσείου προβλέπεται χώρος για Plug-in εργαστήρια και στο βόρειο όριο της πλατείας ένα υπαίθριο θεατράκι. Εγκάρσια στην κίνηση της Μενάνδρου και απέναντι από το νέο μουσείο διαμορφώνεται ένα συγκρότημα κατοικίας, εμπορίου και εργασίας, το οποίο αναπτύσσεται περιμετρικά από ένα υπαίθριο χώρο πρασίνου. Ο χώρος αυτός αποκτά πιο ιδιωτικό χαρακτήρα και επικοινωνεί με την πλατεία εκατέρωθεν του πεζοδρόμου.

Για το σχεδιασμό του συγκροτήματος εμπνευστήκαμε από την ίδια την Αθήνα: μια πόλη με χίλια πρόσωπα που μεταβάλλεται συνεχώς. Θέλαμε να απαντήσουμε στα ερωτήματα που θέτει η σύγχρονη εποχή, μια εποχή της πληροφορίας, των ιλιγγιωδών ταχυτήτων και της πρωτόγνωρης ρευστότητας. Μια εποχή που ονομάσαμε εποχή του Πρωτέα. Ωστόσο, παρόλη την μεταβλητότητα ο άνθρωπος εκ φύσεως αναζητά σταθερές αξίες. Μεταφράζοντας τα πιο πάνω σε χώρο, σχεδιάσαμε ένα κτήριο-υποδοχή που αποτελείται από emotion surfaces, δηλαδή διαδραστικές επιφάνειες LED οι οποίες εξυπηρετούν μεταξύ άλλων και τις κατακόρυφες κινήσεις. Στις επιφάνειες αυτές θα μπορούν οι ένοικοι του συγκροτήματος να προβάλλουν οποιοδήποτε είδος πληροφορίας, καθώς επίσης με ανάλογους αισθητήρες θα μπορούν να οπτικοποιούνται ήχοι, συναισθήματα, δραστηριότητες με εικαστική διάθεση. Το κτήριο λοιπόν μετατρέπεται σε μια σταθερά, μια μήτρα που υποδέχεται τους ενοίκους της και αντιδρά προς τα συναισθήματα και το τρόπο ζωής τους. Στις emotion surfaces προσκολλώνται και αποκολλώνται κάψουλες-κουκούλια, των οποίων η χρήση εξαρτάται από τις εκάστοτε συνθήκες του τόπου και του χρόνου. Τα κουκούλια έχουν τη δυνατότητα να μεταβάλλονται συνεχώς ανάλογα με τις ανάγκες του χρήστη.

Δίκτυο διαδρομών μνήμης / Βόρεια είσοδος Κεραμεικού | Αναστασίου Ορέστης-Νικόλαος_Πουλάκος Θοδωρής_04

Το κυριότερο πρόβλημα που εντοπίστηκε στην Αθήνα, είναι ο δημόσιος χώρος της, το πώς αυτός οικειοποιείται και τι σημαίνει για τους κατοίκους της. Έτσι, το θέμα ολόκληρο οργανώθηκε γύρω από έναν επαναπροσδιορισμό του δημόσιου χώρου και του ρόλου που παίζει στην σύγχρονη Αθήνα. Μία πολύ σημαντική κίνηση έχει γίνει ήδη με την Ενοποίηση των Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας που προβλέπεται να ολοκληρωθεί τα επόμενα χρόνια. Πρόταση μας αποτελεί η εισροή αυτής της κατάστασης στο εσωτερικό του αστικού ιστού, δημιουργώντας ένα δίκτυο θεματικών διαδρομών που βασίζονται στην μνήμη, έχοντας ως σπονδυλική στήλη τον μεγάλο αρχαιολογικό περίπατο της Ε.Α.Χ.Α. Το θέμα αυτό όμως δεν βασίζεται μόνο στην ιστορική μνήμη και την σχέση πάνω - κάτω πόλης, αλλά και στην επανεμφάνιση του τόσο ιδιαίτερου φυσικού ανάγλυφου της πόλης σε μια γενικότερη τάση της εποχής, η φύση να εισέρχεται στις πόλεις.

Σε μία από αυτές τις διαδρομές, όπου ενώνουν πόλους της Ε.Α.Χ.Α. με σημεία αναφοράς στην πόλη, γίνεται η σύνδεση του αρχαιολογικού χώρου του Κεραμεικού με την Βαρβάκειο αγορά, περνώντας από υπάρχοντα ανεκμετάλλευτα κενά, καθώς και σημαντικούς δημόσιους χώρους, όπως η πλατεία Κουμουνδούρου και θεάτρου, μία από τις πιο προβληματικές περιοχές της πόλης, με σκοπό την αναβάθμιση του. Ο άξονας αυτός πλαισιώνεται από χώρους πολιτισμού (βιβλιοθήκες κ.α.) και κατοικίες νέων ανθρώπων που μελετώνται εκτενέστερα στο κομμάτι που ενώνει τον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού με τη πλατεία Κουμουνδούρου, ένα σημείο ιδιαίτερα φορτισμένο που έρχεται να αποτελέσει την βόρεια είσοδο στο χώρο του νεκροταφείου. Κύρια συνθετικά εργαλεία μας αποτελούν η ανασκαφή και η αποκάλυψη του επιπέδου της κάτω πόλης, η μεταφορά χαράξεων από την κάτω στην πάνω πόλη, καθώς και το ανάλαφρο πάτημα της κτιριακής μάζας στο επίπεδο αυτό. Ερχόμαστε να ενταχθούμε αντιστικτικά με τα ευρήματα, με μια αντίθεση έχοντας ως σκοπό όλα μαζί να αποτελέσουν μια ενότητα. Το κενό έρχεται να παίξει το ρόλο του πλήρους και να γεφυρώσει το χώρο και το χρόνο μεταξύ του αρχαίου νεκροταφείου με τη πλατεία Κουμουνδούρου και τον σύγχρονο αστικό ιστό.

Σύνδεση Δύο Πλατειών | Καψιμάλη Μαρία-Άννα_Πεφάνη Άρτεμις_09

Η παρούσα συνθετική πρόταση, περικλύεται στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας και αναφέρεται στη διαμόρφωση μιας εμπορικής διαδρομής κατά μήκος ενός άξονα, ο οποίος συνδέει τις πλατείες Κουμουνδούρου και Κλαυθμώνος και άρα τις οδούς Πειραιώς και Σταδίου. Πρόκειται για ένα πεζόδρομο, ο οποίος διασχίζει έξι οικοδομικά τετράγωνα. Επιλέγεται ο επανασχεδιασμός των εισόδων από τις οδούς Πειραιώς και Σταδίου καθώς και της πλατείας που στεγάζει τη λαχαναγορά. Η ιδέα της εμπορικής διαδρομής βασίζεται στον εμπορικό χαρακτήρα της περιοχής καθώς και στις αγορές τροφίμων που στεγάζει, τη λαχαναγορά και τη βαρβάκειο αγορά. Στον εμπορικό άξονα διανοίγεται η πορεία όπου εμποδίζεται, με την χρήση της στοάς με διαφορετικές μορφές, εκτός της τυπικής. Λόγου χάριν, αφαιρείται ένα ολόκληρο επίπεδο του κτηρίου της διπλαρείου σχολής, διαπερνάται η βαρβάκειος αγορά και γίνεται διαμπερής ή τοποθετείται ο ακάλυπτος χώρος του τετραγώνου σε υψηλότερο επίπεδο και κατά συνέπεια, απελευθερώνεται ο χώρος του ισογείου του τετραγώνου για εμπορικές δραστηριότητες. Ειδικότερα, στο σημείο της εισόδου από την Πειραιώς, η πλατεία Κουμουνδούρου ενώνεται με το βορινό της οικοδομικό τετράγωνο, το οποίο συνδέεται με τη διαδρομή και δέχεται απαλλοτρίωση. Η εμπορική διαδρομή καταλήγει σε μια πλατφόρμα, κάτω από την οποία αναπτύσσονται εμπορικές δραστηριότητες που διασχίζει τα δύο τετράγωνα και εκτείνεται παράλληλα με την Πειραιώς. Επιπλέον δημιουργούνται δύο στενόμακροι κτηριακοί όγκοι παράλληλοι προς την οδό Πειραιώς. Στο όριό της τοποθετείται κτήριο βιβλιοθήκης ενώ στην άλλη πλευρά της πλατφόρμας συγκρότημα κατοικιών με διώροφες και διαμπερείς κατοικίες.

Space Injection | Ζούμπου Βασιλική_Πιερίδου Ελίνα_07

Με δεδομένα τον υποβαθμισμένο ελεύθερο χώρο στην δυτική πλευρά του ιστορικού τριγώνου της Αθήνας και την απουσία χωρικής και λειτουργικής σύνδεσης της περιοχής του Γερανίου, προτείνουμε τον ανασχεδιασμό του χώρου στα σύνορα με την πλατεία Κουμουνδούρου δημιουργώντας μια βασική ζώνη ελεύθερων χώρων πέρασμα από τον Κεραμεικό στον άξονα της Βαρβακείου. Η ζώνη αυτή κατά τις εγκάρσιες διευθύνσεις εξασφαλίζει τη σύνδεση Μεταξουργείο – Ψυρρή, και συλλέγει κινήσεις (με έμφαση στην κίνηση πεζών) από την Πειραιώς και την Ευριπίδου. Βασικό χαρακτηριστικό είναι η ανάδειξη του Θεμιστόκλειου τείχους που βρίσκεται στο υπόβαθρο της περιοχής αυτής. Τα όρια του περάσματος αποτελούν από τη μία μεριά η κατοικία - η οποία αναπτύσσεται σε ύψος μαζί με φυτεμένους χώρους και στρέφεται όλη προς την ανασκαφή και την Ακρόπολη - μαζί με χρήσεις εμπορίου και αναψυχής στα κάτω επίπεδα, και από την άλλη πολιτιστικές χρήσεις με ημιϋπαίθριους χώρους σε συνέχεια.

The Login Project v1.1 | Σαράτσης Εμμανουήλ_Τζώρτζης Αντώνης_18

Το Login Project είναι ένα ζωντανό δίκτυο μικρών και μεγάλων αστικών παρεμβάσεων στην περιοχή των Εξαρχείων. Η δομή του δικτύου αυτού βασίζεται στην οργάνωση ενός ψηφιακού “user interface”, όπου ο χρήστης λαμβάνει ενεργητικό ρόλο δημιουργού. Πρωταρχικοί στόχοι του σχεδιασμού είναι η ενθάρρυνση δημιουργικών δράσεων, η εισαγωγή νέων οπτικοακουστικών τεχνολογιών πλοήγησης στην πόλη και η διαμόρφωση μιας νέας πρότασης για την κατοίκηση στην Αθήνα του μέλλοντος. Με τον τρόπο αυτό, τα Εξάρχεια αποκτούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στο πλέγμα των συνοικιών του Κέντρου. Προτεραιότητα δίνεται στον πεζό και το ποδήλατο, με την οδο Θεμιστοκλέους να πεζοδρομείται πλήρως. Οι παρεμβάσεις μικρής κλίμακας μετατρέπουν γυμνές μεσοτοιχίες και οικόπεδα σε πλατφόρμες δράσεων: εκεί σχεδιάζονται υπαίθριοι κινηματογράφοι, χώροι άθλησης και κατακόρυφα παρτέρια φρούτων και λαχανικών. Στην πλατεία Εξαρχείων τοποθετείται ένα πρότυπο ημιυπαίθριο πανεπιστήμιο με εφαρμογές διαδικτυακής τεχνολογίας, και οι ζώνες φύτευσης επεκτείνονται. Η νέα πρόταση κατοίκησης χωροθετείται στους πρόποδες του λόφου Στρέφη και απευθύνεται σε φοιτητές και νέες οικογένειες: κυρίαρχη πρόθεση είναι η σύνδεση των Εξαρχείων με τον πράσινο λόφο και η διείσδυση του φυσικού περιβάλλοντος στον αστικό ιστό.

Πλήθο-δομή - Ένωση Στρέφη-Λυκαβυττού - Γ. Σουρλαντζής, Θ. Τριανταφυλλίδης

Θεωρώντας το φυσικό και το δομημένο περιβάλλον της Αθήνας σαν ένα εννιαίο τοπίο, ερχόμαστε να ενώσουμε δύο ζωτικά σημεία του, το λόφο του Στρέφη με το Λυκαβυττό. Σε μία ισχυρή συνθετική κίνηση, μία πεζογέφυρα μητροπολιτικής κλίμακας έρχεται να ενώσει τους δύο λόφους και να έρθει σε άμεση ρήξη με τις πολυκατοικίες της Αθήνας. Έτσι δύο σημαντικά ,και απομονωμένα πλέον από τους κατοίκους της Αθήνας, τοπόσημα στο ανάγλυφο της πόλης, γίνονται ένα εννιαίο και λειτουργικό σύνολο, που αποκτά χρήσεις και συνδέεται οργανικά με αυτήν. Ταυτόχρονα δημιουργείται ένα μοναδικός, για τα δεδομένα της Αθήνας, εσωτερικός υβριδικός χώρος αγοράς και κατοικίας. Τα δύο διάτρητα τοιχεία ,που υποβαστάζουν τη γέφυρα παραλαμβάνουν αυτές τις χρήσεις, ενώ ταυτόχρονα οριοθετούν έναν ημιυπαίθριο χώρο που μπορεί να παραλάβει πολιτιστικές χρήσεις και έκθεση. Συνεπώς πέραν της υπερυψωμένης διαδρομής προκύπτει μια δεύτερη εσωτερική, που επιτρέπει στον χρήστη να αντιληφθεί την φυσική τοπογραφία της περιοχής. Η δομική μονάδα, πάνω στην οποία στηρίζεται το πάττερν των τοιχείων, είναι το ανακυκλωμένο κοντέινερ. Σαν άλλος πλίνθος, δομεί μια υπερκατασκευή ενώ ταυτόχρονα δίνει το μέτρο της, προσδίδοντας μια αίσθηση κλίμακας.

*Ο όρος Πλήθο-Δομή χρησιμοποιήθηκε από τον Ζήση Κοτιώνη ως η εξέλιξη της πολυκατοικίας